Damas over Reablement: vitaal ouder worden

Damas over Reablement: vitaal ouder worden

Waarom is het zo gewoon geworden om ouderen alles uit handen te nemen? De meeste ouderen willen kunnen blijven doen waar ze blij van worden, merkte Damas Weideveld, verpleegkundige gespecialiseerd in gezond ouder worden. Goede zorg begint volgens hem niet bij de vraag wat iemand niet meer kan, maar bij luisteren naar wat iemands dag betekenis geeft. Hij kwam in aanraking met reablement, een aanpak die in landen als Australië, Denemarken en Nieuw-Zeeland al veel toegepast wordt.

Vraag iemand op leeftijd wat hij of zij het liefst wil blijven doen en er gebeurt iets. De blik verandert, er komt energie in het gesprek. Soms is de wens groot, maar vaker heel gewoon: zelfstandig naar een zoon of dochter kunnen, vissen aan de waterkant, een kippetje braden of na een val weer veilig fietsen. Voor Damas Weideveld is dat de kern van goede ouderenzorg. Daarom helpt hij zorgorganisaties anders te kijken naar ouderen en ondersteuning. Niet vanuit de vraag welke zorg nodig is, maar vanuit wat iemand graag wil kunnen blijven doen.

Meer leven, minder overnemen

Deze manier van kijken heet reablement. Daarbij neem je ouderen niet automatisch iets uit handen, maar help je hen met vertrouwen zo zelfstandig mogelijk te blijven leven. ‘Het uitgangspunt is niet minder zorg, maar meer leven’, legt Damas uit. ‘Dat er daarna vaak minder zorg nodig is, is de bijvangst.’

 

Functies blijven gebruiken

Jarenlang was ouderenzorg vooral gericht op helpen, zorgen en beschermen. Met de beste bedoelingen, maar dat kan onbedoeld afhankelijk maken, ziet Damas. ‘Alles wat we overnemen, kan iemand ook kwijtraken, zeker als die persoon ouder wordt. Zelf wassen en aankleden, naar buiten gaan, fietsen; functies blijven beter behouden als ze gebruikt worden.’

‘Niet oplossen, maar mogelijk maken’

Op eigen kracht naar zijn dochter

Als voorbeeld noemt Damas een man die na een verhuizing dagelijks zorg kreeg. In het gesprek bleek dat hij vooral weer naar zijn dochter wilde lopen. De afstand was haalbaar, maar hij durfde niet en voelde zich niet sterk genoeg. Met zorg, fysiotherapie en ergotherapie oefende hij stap voor stap. Eerst met rustmomenten, later steeds zelfstandiger.

Na een paar weken kon hij het zelf. Dat gaf zoveel vertrouwen dat hij ook ’s ochtends weer zichzelf wilde wassen en aankleden. Uiteindelijk had hij minder hulp nodig. Maar de grootste winst zat volgens Damas in iets anders: hij kon weer doen wat belangrijk voor hem was.

 

Reablement in de praktijk

Damas is zelfstandig ondernemer en spreekt op symposia en congressen over reablement. ‘Zo hoop ik het positieve vuurtje te verspreiden en mensen te inspireren anders naar zorg te kijken.’ Zorgteams die ermee aan de slag willen, helpt hij de principes toe te passen in hun eigen werkomgeving. ‘Ik help ze de koers bepalen, de bedrijfsvoering inrichten en concreet maken wat zorgmedewerkers anders kunnen doen in het contact met cliënten. Zo kunnen organisaties zelf de beweging op gang brengen en reablement verankeren.’

 

Anders kijken, anders werken

Reablement is een investering die tijd vraagt. Het begint met echt luisteren. Voor zorgprofessionals kan dat spannend zijn: zij zijn gewend problemen op te lossen. ‘Durf de vragen te stellen waar het écht om gaat. Wat ben je kwijtgeraakt? Waar verlang je naar? Wat maakt je dag de moeite waard?’ Damas pleit voor samenwerken met de oudere zelf. Soms betekent dat: de handen op de rug en kijken wat iemand met steun, tips of oefening zelf kan. Niet alles hoeft verboden te worden omdat het mis kan gaan. Het leven brengt nu eenmaal risico’s mee.

Identiteit behouden in het verpleeghuis

Ook in het verpleeghuis is die omslag nodig. Damas sprak eens een vrouw die haar eigen ritme miste. Ineens moest ze op vaste tijden aan tafel en lag haar boterham met kaas in blokjes gesneden klaar onder cellofaan. ‘Dan raak je een deel van je identiteit kwijt’, zegt hij. ‘Een verpleeghuis moet niet het huis van de verpleging zijn, maar van de mensen die er wonen. Een bewoner die graag zelf haar kippetje braadt, kan misschien geholpen worden met een steviger dienblad op haar rollator en ovenhandschoenen. Zo kan ze toch veilig doen wat voor haar belangrijk is. Als je alle gevaar wil voorkomen, verlaag je ook de kwaliteit van leven.’

Andere taak voor zorgverleners

Die kwaliteit van leven is de grootste winst. Steeds meer ouderen willen zelfstandig blijven, meebeslissen en van betekenis zijn. Damas: ‘Dat vraagt ook iets van de zorgverleners. Hun werk wordt minder taakgericht en meer mensgericht. In plaats van steunkousen aantrekken of iemand uit bed helpen, samen oefenen zodat iemand weer naar buiten durft, zelf boodschappen kan doen of een geliefde activiteit weer oppakt.’ Daar worden ook zorgverleners beter van. Hun werk krijgt meer betekenis. ‘Ze zien mensen weer opleven. Ze geven ze hun regie en vrijheid terug.’

Kleur aan je leven

Volgens Damas begint gezond ouder worden al vóórdat er zorg nodig is. Vooral tussen 55 en 75 jaar is veel winst te behalen. Lopen en fietsen helpen, maar zijn niet genoeg.

Zijn tips: ‘Doe twee keer per week krachttraining of High Intensity Training (HIT), eet voldoende eiwitten, blijf nieuwe dingen leren en onderhoud contact met anderen. En denk op tijd na over later: past je huis nog bij je als je minder mobiel wordt? En over misschien wel de belangrijkste vraag: wat geeft je leven kleur?’

Lekker leven doen we zo!

Lekker leven doen we zo!

Samen met Bettina trekt Damas langs de Brabantse theaters met het interactieve programma Lekker leven doen we zo! Met livemuziek, humor en persoonlijke verhalen laten ze zien hoe je zelf de regie houdt over je leven, ook als je ouder wordt.

Damas deelt zijn kennis over gezond ouder worden, terwijl Bettina met zang en theater zorgt voor herkenning en verbinding. Een inspirerende voorstelling, in samenwerking met Thebe Extra, die je aan het denken zet, laat lachen én laat ontdekken wat er allemaal nog wél kan.

Design system

Thebe Extra

Colors





Icons

Typography

Aa.



John Doe

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Alias dignissimos doloremque earum et ipsum itaque natus nihil omnis rerum ullam! A ab dignissimos distinctio est facere libero, pariatur placeat soluta?


Heading 2 -

Heading 3 -

Heading 4 -

Heading 5 -
Heading 6 -

Font Size XS

Font Size SM

Font Size Base

Font Size Medium

Font Size Large

Font Size Extra Large

Form

Form section title

Input required
Action
Cancel
Save

Buttons

Primary
Secondary
Accent
Dark
Light


Alerts

Formulier succesvol verzonden!
Formulier succesvol verzonden!
Formulier succesvol verzonden!
Formulier succesvol verzonden!
Formulier succesvol verzonden!
Formulier succesvol verzonden!

Borders

Entry content

Article name

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Dolorum odio omnis porro quibusdam? At impedit nesciunt qui, ratione repudiandae tempore.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Dolorum odio omnis porro quibusdam? At impedit nesciunt qui, ratione repudiandae tempore.

Heading 2

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Dolorum odio omnis porro quibusdam? At impedit nesciunt qui, ratione repudiandae tempore.

Heading 3

  • List item 1
  • List item 2
  • List item 3
  • List item 4

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Dolorum odio omnis porro quibusdam? At impedit nesciunt qui, ratione repudiandae tempore.

Heading 4

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Dolorum odio omnis porro quibusdam? At impedit nesciunt qui, ratione repudiandae tempore.

Heading 5

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Dolorum odio omnis porro quibusdam? At impedit nesciunt qui, ratione repudiandae tempore.

Heading 6

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Dolorum odio omnis porro quibusdam? At impedit nesciunt qui, ratione repudiandae tempore.

Random image
We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze site zo soepel mogelijk draait. Als je doorgaat met het gebruiken van deze site, gaan we ervan uit dat je ermee instemt. Bekijk onze privacybeleid voor meer details.